Osnove društvenog života

Šta je društveni odnos? Postoji li čovekova „suština”? Koji su različiti sistemi srodstva? Šta nam smrt govori o ljudskom životu? Šta su, konačno, temelji društvenog života? Polazeći od ovih pitanja, koja čine istovremeno predmet terenskih istraživanja i srž promišljanja humanističkih nauka, francuski antropolog Moris Godelije izdvaja pet preduslova postojanja koji ocrtavaju „ljudsku prirodu”, kojoj se uvek pridružuje nepredvidiv i otvoren karakter istorijskog postajanja. Ističući doprinos svoje discipline razumevanju ljudskih društava u njihovoj raznolikosti, Moris Godelije se živopisno osvrće na glavne etape svojih istraživanja, brani u isti mah metodološku distancu i angažovanost, i oslikava portret antropologa kao proučavaoca celokupnog čovečanstva. Godelije je svojim radom značajno doprineo razumevanju temelja društvenog života, ističući ulogu ideja, verovanja i simboličkih sistema u oblikovanju ljudskih društava.

Moris Godelije (Maurice Godelier) rođen je 1934. Jedan je od najznačajnijih savremenih antropologa i svetski priznati stručnjak za društva Okeanije. Nakon studija filozofije i političke ekonomije, postao je asistent Kloda Levi-Strosa (1908–2009), što je u velikoj meri usmerilo njegov naučni rad ka strukturalističkoj antropologiji i analizi društvenih odnosa. Počev od 1967. pa sporadično sve do 1988. godine sprovodio je obimna terenska istraživanja na Papui Novoj Gvineji, gde je proučavao srodstvo, ekonomske odnose, religiju i političke strukture. Njegova istraživanja dovela su do preispitivanja nekih od osnovnih pretpostavki klasične antropologije, posebno u pogledu odnosa između materijalnog i simboličkog u društvenom životu. Autor je brojnih uticajnih dela, među kojima se izdvajaju Stvaranje velikih ljudi (La Production des Grands Hommes, 1982), Metamorfoze srodstva (Les Métamorphoses de la parenté, 2004) i Zabrana incesta (L’Interdit de l’inceste, 2021), u kojima se bavi pitanjima srodstva, moći, pola i društvenih institucija. Objavio je i kapitalnu intelektualnu biografiju Kloda Levi-Strosa – Levi-Stros (2013). U najnovijoj knjizi Kada je Zapad pokorio svet (XV–XXI vek). Da li je moguće modernizovati se bez pozapadnjačenja? (2023) razmatra globalne istorijske procese i odnos između modernizacije i vesternizacije.